شمس الدين محمد بن محمود آملي

310

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

اسلام بر ايشان غلبه كردند . و آورده‌اند كه در حرب قادسيه چون لشكر عجم جسر را بريدند عبد اللّه ليثى بكنار جوى آمد و اسب را برانگيخت و از نهر قادسيه كه عرض آن چهل گز بود بجهانيد . لشكر عجم چون آن را مشاهده كردند پنداشتند همه اعراب بر آن صفت‌اند و اسبان ايشان همچنان بترسيدند و روى بگريز نهادند . و بهترين اسبان به حسب رنگ كميت است و سياه . و اگر خواهد كه از ماديان كره به رنگ مطلوب آورد اسبى بر آنصورت نقش كند و چون اسب را آبداده باشند و خواهند كه فحل را بر ماديان اندازند آن صورت را در برابر هر دو بدارند . چنان كه چشم هر دو بر آنصورت افتد البته كره يد آن صفت آيد . و حكماى ما تقدم اين تجربه كرده‌اند و در خانهاى خود صورتهاى خوب كشيده و در وقت مجامعت در آن نگاه كرده‌اند و فرزندان ايشان بدان صورت بوده‌اند . و اگر سنب اسب را بر زنى كه بار دارد دود كنند بچه ازو بيفتد و اگر سركين اسب را بر جراحت نهند خون باز ايستد و اگر در زير آستان نهند موش در آنخانه نرود و اگر پيه او را بر دمل نهند سوراخ كند . استر بيشتر در بلاد شيروان و بردع و ارمنيه و روم باشد و در اندلس از بلاد مغرب استران هستند كه مثل آن به رنگ و رفتار و شكل در هيچ جا يافت نشود و آن جزيرهء است كه طول و عرض آن سه شبانه روز است و در آنجزيره هيچ حيوانى موذى همچو شير و گرگ و مار و كژدم نباشد و اگر از جاى ديگر برند بميرد . و از خواص استر آنست كه اگر باره از پوست او باريم گوش بر بازوى زنى بندند تا آن با وى باشد هرگز بار نگيرد و اگر عرق استر را بر پاره پنبه بگيرند هر زنيكه آن را بخورد بار نگيرد .